1.
Agsapa nga agdardaras dagiti mukod iti nabisil
a dalan. Maliklikba ti panulpeten a daster. Malaplapgis
ti bulong ti pangis nga ismagel a nagaw-is
itay ti maar-arakattot a dapan. Ipimpinas
ti baningrot iti nalayus a pingping
ti sumagmamano a nginabras ti buok
a simmiasi iti naisamsambot a pinggol. Idinto
nga aw-awiren ti saning-i ti bakruy nga apagpakayang
a buridek, sumalsalipengpeng iti naparkaganen a barukong
a maipariten a makunnot: pinusot ti nagmaga a pamguongan
ken ti narutrotanen a tungil a marunggi
iti inaladan. Kumamkamakam pay laeng ti naerreng
a laaw ken ngadal a tabbaaw ti kaingungot a "tunay
na lalaki." Ipalpalapalna ti tartaraudi a taso
ken sippapo, ballaag ti dugol ken kabbibaw. Iti malabsan
a desdes, natanang ti panagsarimutmot ti getteb
ti an-anakan a kalding, iti baet dagiti siit, kadagiti nagkeppet
a bulong ti bainbain. Tedda ti angrag ken arab.
Ibulbulonna iti ngatingat ti pugsopugsot, nalalanay
nga immik. Kabayatan nga idugsodugsol ti dua nga inauna
ti kunnotda iti nagsinsinanda a kulay-ong a pukal. Di malamut
ti aso, wenno uray kalding, dagiti masallasallapid a katay
ken unget, sumursurot, ngem din makagam-ud. Idi kuan naiburais,
naiburandis dagiti pimmasas a tinukel: ganagan met
daytoy tapno agukap dagiti keppet, agbukar
dagiti sabong, tumangken dagiti siit, kumutukot
dagiti ramut. Pagdigdigosanen ti esposo ti bukodna
a sarua ken ternek, ngilngilawen ti ngangana a narnek.
2.
Sab-ok ti butaka ti main-iniin a bussog: panangtaraken
iti boksit, panangipariir iti maipalpa a pangngaldaw,
iti sirok ti nagruyag a mangga. Masikoran pay
laeng ti pagingat nga amil-amilen ti bibig, agtatapaw
iti dila kalpasan a nasukilna dagiti murkat
a nagapon iti gugot. Makumikom
ti pul-oy a mangawis iti tuglep. Iti arubayan,
kakak a kakak ti upa a kalkalpasna la a nagitlog,
kataptapuak manipud iti baki. Agal-al-al, nadagaang
ti panageddek. Idinto a maseknan met latta a makirkiran
ti nakamurareg a puseg. Maikulukol ti tammudo wenno kikit.
Makaut ti nagbalay a tekkab. Ket iti pakatungpalan
ti sabor ti ritual ti siesta, angoten ti kimriit a mureng: maimusiig
ti panangnanam iti naimas a bangsit. Pagammuan
la ta kimmamat ti kawitan, manador a nakasiput. Kutak
ti kinnutak, kinnamat agingga a naipuged
ti naipuged, inggawid ti sippit ken kawwet. Apagbiit
la a pulagid, ar-arak iti panangtangad manen
iti baki inton bigat. Agingga't panaguukop.
Buntok ti sarigsig ken taraok. Iti butaka, sumarsarut
itan ti ligsay iti ruyag, daydayasenna ti nargaanen nga urok.
3.
Kutkutiman ti sardam dagiti umar-aripapa nga apros.
Dakulap iti dakulap, kudil iti kudil, dam-eg iti dam-eg. Dinigos
ti nakusnaw a sipnget ti agin-innapungol nga anges.
Agin-indayon ti kortina a palpal-idan ti salemsem, rummuar-
umuneg iti ruangan ti dua a kuting nga agganggantil, agkinkinnamat,
agtintinniliw iti karamut. Ngem awan bibiang dagiti aglulualo
iti nauuneg nga arasaas. Iti atep, nagdalagudog dagiti nataengan
a paddak. Naiwayat ti nabulosan nga asug wenno riaw iti panaglinnagid
dagiti nakalamlammiis nga agong. Dagiti naginnaplit sa nagkinnawikaw
a nalamuyot nga ipus. Kasla ngipen ti ikkis a maipakdem
iti masorpresa a bao a rummuar iti abut. Gumammat ti natarumamis
a kuko, maiyilut ti nakersang ken kiote a dilpat. Sumpok
iti kasipngetan ti mapabutngan a marabutit. Maibus
met la dagiti di maibus nga anangsab ket agkirpa ti rabii. Agammusay
ti bigat a mangpadaan iti maipaburek a kape ken maiprito
a karing. Agandar manen ti siririing nga urok, mailagud-
lagud manen ti natibker, natangken latta nga ipus.