|
REYNALD F. ANTONIO AWARDS FOR ILUKO LITERATURE |
|
|
|
|
||
|
MAIKANEM A PASET SAAN A NAGARBIS KALPASAN TI KALGAW! Umno la unay ti paulo ti sarita a "Maysa a Kalgaw" ni Marcelino A. Tablizo a nangabak iti Maikanem a Gunggona. Ta ti Kalgaw ditoy a sasawen ti author ket ti AYAT: 1) a sapsapulenna iti asawa ken dagiti annakna POINT OF VIEW: 1st person (main character) Sabali ti 1st POV (main character) ken ti participant, kailian. Iti main character isuna ti bida ditoy. Isuna ti makinpakasaritaan ti masarsarita. Iti 1st POV participant ket saan nga isu ti bida, no di ket paset ti pakasaritaan ket isuna ti agis-istoria kadayta a pakasaritaan. Maysa a karakter iti pakasaritaan ngem saan nga isu ti bida. Ketdi, aglabas amin kenkuana ti detalie wenno aglabas amin a pakasaritaan babaen kenkuana. Ti ehemplo ti kastoy a POV ket ti "Bituen Ti Rosales" ni Juan S.P. Hidalgo, Jr. Kadduan kadagiti nabasak a sarita ti Mar ken uray kadagiti sarita nga impatulodna ken impablaak ti TAWID NEWS MAGASIN ket 1st POV. (main) TOPIKO: domestic relations .... Nabaked dagiti parikut a winarwar ti author ken ti panangidiayana ti solusion kadagitoy a parikut. Nupay maysa a gagangay laeng a pakasaritaan ti pamilia, kinabaelan pay laeng ti author ti nangiragpin ti pakasaritaan ti gimong (da Eman ken Jerome, dagiti dadakkelda ken pamiliada - NGEM domestic problem latta!) Nupay kasta, iti pangipaay ti author ti solusion kadagitoy a parikut iti imparangna ti nagpigsaan ti sarita... Adtoyen daytay kunkunak a nangiparang ti author ti parikut ngem nangidiaya met laeng ti solusion. Impakitana a ti kinarugit ti dua nga ama (ama da Jerome ken Eman) ngem nangisingasing met ti author ti posible a solusion. GOOD JOB, MAR! No apay ngarud a nababa laeng ti nagtengna a gungguna? Aguraykayo a ta dumtengto dayta a sungbatak, maysamaysa laeng a, hehehe! STRUCTURE: tradisional. Umuna a naidiaya ti parikut, no masolbaren ti parikut, gibusen DISKUSION KEN PALIIW: Maysa koma kadagiti kangrunaan a nangabak daytoy a sarita no naaramatna ti simbolismo ti sarita. Iti bukodko a panirigan, daytoy koma ti maika-3 no dipay ket maikadua no ikkak ti ratings NO NAARAMAT TI SIMBOLISMO ti sarita. Ngem agsipud ta di naaramat, ti namnamaen nga arbis wenno tudo kalpasan ti kalgaw ket igaaw latta! Kinaawan ti development wenno panagdur-as ti sarita. Adda ti pagdur-asan iti amin a sarita, kunayon sa! Saan laeng a dagiti agbibiag ti dumur-as wenno maitandudo no dipay ket ti sibubukel nga estoria. "Ti napintas a sarita ket adda ti pakainaigan ti rugi ken ti gibus. Masapul a ti imparang iti rugi ti sarita ket DUMUR-AS iti paggibusan ti sarita," kastoy ti imbalakad ni Reynaldo A. Duque idi malem iti maikadua nga aldaw ti Carlos Palanca Literary Seminar and Workshop a naangay sadiay St. Louis University idi July 12-13, 1997, kalpasan ti pannakaworkshop ti sarita ti maysa nga SLU Instructress iti English a taga-Abra ken nagboluntario a nangisubmitar iti saritana iti Iluko a naworkshop. Kadaydi a seminar, dua a sarita ti naworkshop, karaman ditoy ti saritak a, "Maysa Nga Aldaw Iti Biag Ni John Cruzado" a nangabak iti Maika-3 a Gungguna iti Salip ti Sarita 1995 nga inesponsoran ti GUMIL California. Kuna pay ni Duque, a saan laeng koma nga ipokus ti immatang kadagiti agbibiag iti sarita, no dipay ket iti sibubukel nga aspeto wenno pakabuklan ti sarita. Usigentayo a, a nalaing. Iti rugi ti sarita, KALGAW kunan ti author ti saritana. Ket ti kayat a sawen ti kalgaw ditoy ket ti ayat! A kas iti nadakamat iti detalie maipapan iti paulo ti sarita. Ngem, kalpasan ti KALGAW, ANIA TI NAPASAMAK? Awan ti arbis, wenno arimukamok wenno tudo koma a kas ekspektaren a gibusna. Iti dayta koma a panagtudona a ket, tumpuarton dagiti rettab a mangisimbolo ti baro a biag iti biang dagiti agbibiag. Diak met mababalaw ditoy ti author ta estilona ti saan a panagaramat ti simbolismo. Adun ti nabasak ken ined-editko nga impablaak ti TAWID NEWSMAGASIN a sarita ti author ngem nadlawko a saan unay a managaramat iti simbolismo. No koma, ta daytoy a sarita ket sinurat dagiti bangolan a sumisimbolo a kas kada Reynaldo A. Duque, Salvador A. Espejo, William V. Alvarado, Fernando Sanchez, daydi Pelagio A. Alcantara, ni Agustin DC. Rubin ken dadduma pay a sumisimbolo, ket namnamaem nga iti tunggal panagsubli dagiti ubbing iti inada, (ni Eman, ni Jerome) ket agarbis. Iti panagawid dagiti ubbing (annak ti bida) iti siudad ket agarbis, ken agtudon iti panangibaga ni baket ni bida a lalaki iti panagdennadanton nga agassawa iti away ta dayta la ngarud ti kayat a sawen ti sibubukel a sarita iti panagpakadan ti kalgaw ket sumreken iti sabali a panawen nga isu ti itataud ti adu a mulmula wenno muymuyong a mangisimbolo iti baro a biag. |
Itoy a biang, napasamak ti sikolo ti biag
ket ti sarita isimbolonan ti biag ti tao ket patarayen babaen ti AYAT a saan ket a GURA. Ti tudo wenno danum ditoy ket isimbolona
ti panangugas ti nabara a gura (dagiti nagannak kada Jerome ken Eman ken ti asawa a babai). Ti simple a sarita ket nagtinnagen nga unibersal
a tema. Ta saan laengen a ti pamilia ti bida ti maseknan no kua no dipay ket ti SIBUBUKEL A PAMILIA TI TAO. Iti panaggibus ti kalgaw, dumtengen ti katutudo,
aggibus metten ti sarita ta pakasaritaan la ket ngarud daytoy ti MAYSA A KALGAW!
Kastoy ti ammok a kayat a sawen ni Reynaldo
A. Duque a panagdur-as ti maysa a sarita iti lektiurna iti Carlos Palanca Seminar and Workshop iti SLU. Saan laeng a ti agbibiag
ti dumur-as no dipay ket ti sibubukel a sarita. Ta ngamin no dumur-as ti maysa a sarita a kas iti nangabak iti Umuna a Gungguna,
mangibati daytoy iti impluensia a mamagbalbaliw saan laeng a ti maysa a tao no dipay ket ti gimong iti panawen ti author.
Iti salip, iti bukodko a panirigan, napateg
met dagiti simbololismo. Ngem no saanmo a kapkapnekan nga aramaten daytoy, nasaysayaat laengen a liklikan ta dinto ket agserbi
a pasalsali. Kitaen ti "Ti Sagu..." awanan ti simbolo
a naiparang ngem nangabak. No para pablaak koma daytoy a ket, insegida
a ti pannakaipablaakna ta nalinteg ti pannakaisuratna, ken makapaguyogoy ti rikna dagiti naikawes a ramen. Ngem sabali met
ngarud ti para kontes ta addaan no kuan iti kabalubal iti pintas nga isu no kua iti panagsagrapna iti nababbaba a puesto no
daytoy ket naikkan iti ranko a nababbaba. Ngem no naikkan iti umno a panawen ti author
a nangamiris kadaytoy a saritana, nangatngato koma ti nagtengna. Kastoy ngamin no kua ti bunga dagiti managdardaras
wenno panangisamsambot iti ikontes wenno sinurat a bunga ti panagikamakam ta di makita no kua dagiti posible a papintasan
ti sarita gapu iti kinakamtud ti oras a panagamiris. Kapanunotak laeng daytoy. Saanna a diktaran
ti kapanunotan iti uray asinoman kadakayo no di ket agserbi koma a kas mitsa iti nalawlawa a pannakaawat no kasano iti agsurat
iti sarita; ken nalawlawa a pannakaawat ti kinapateg dagiti workshop ken kritisismo iti panagdur-as ti literatura. Kenka, Mar, agsuratka manen, adingko, saanmo
koma a babalawen dagiti napidutko a nagkamtudan ti saritam no di ket aramatem ida a mangidur-as pay ti plumam tapno ad-adda
pay a dayawendaka. NAIMBAG A PASKUAYO KEN BARO A TAWENYO AMIN!!!!·
TI AUTOR: JIMMY M. AGPALO, JR. Premiado a mannurat a nagab-abaken kadagiti adu a pasalip
ni JMAJR. Narimat ti plumana ken maipagpannakkel a mannurat, saan laeng nga iti ILUKO no di pay ket uray iti sabali a pagsasao.
Saanen a mabilang dagiti sinuratna a salaysay, sarita, nobela, daniw ken drama kadagiti panid ti Bannawag, RIMAT, Baggak,
Tribu, Sirmata, Amianan, COVLA Review, Saringit, Tawid Newsmagasin, Love Affair Komiks, Home Life Family ken dadduma pay
a magasin ken pagiwarnak. Sabali laeng dagiti drama scripts a gapuananna a mangegan kadagiti estasion ti radio ken maar-aramat
iti pagadalan ken entablado. Author ti libro a DUYUG TI SINGASING. Maysa a lecturer, editor, Iluko translator, columnist,
hurado, negosiante, gayyem ken ama. Nayasawa ken ni Yolanda Osana. Uppat dagiti bungada- da Julius, Jenny, Jamie Joyce, and
Jaime III. Nayanak iti San Antonio, Narvacan, Ilocos Sur ngem agnaedda a sangapamilia iti Baguio City. Agdama a Literary
Editor ti Tawid Newsmagazine.
___________________________________________ |
|
|
International Copyright Secured ©  All Rights Reserved
THE 1st ILOCANO WEBSITE FOR SHORT STORY AND
POETRY WRITING CONTEST!
|
||
